Instytut Filozofii i Socjologii

Dr hab. prof. UP Adam Sawicki

Katedra Ontologii i Metafizyki

adres e-mail: sawicki-adam@o2.pl

SPECJALNOŚĆ: filozofia rosyjska; tanatologia filozoficzna, immortologia, eschatologia

KRÓTKI BIOGRAM NAUKOWY:

W latach 1980 – 85 studiowałem na Wydziale Filozofii KUL (wcześniej, w latach 1977 – 79 studiowałem matematykę na Wydziale Matematyki i Informatyki UW). W czerwcu 1985 roku obroniłem tam pracę magisterską p.t. Eschatologiczne aspekty problemu nadziei w koncepcji filozoficzno – religijnej Mikołaja Bierdiajewa, której promotorem była s.prof. Zofia Zdybicka. W lutym 1992 roku zostałem zatrudniony w Instytucie Socjologii i Filozofii Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku (później Uniwersytet w Białymstoku), gdzie pracowałem, jako asystent i adiunkt, do września 1999 roku. W styczniu 1996 roku obroniłem na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie pracę doktorską p.t. Absurd-rozum-egzystencjalizm w filozofii Lwa Szestowa (promotor: prof. Jadwiga Mizińska, recenzenci: prof. Zbigniew Kuderowicz, prof. Cezary Wodziński, prof. Zdzisław Czarnecki). W październiku 1999 roku zatrudniłem się na Wydziale Zarządzania Politechniki Białostockiej, gdzie pracowałem jako adiunkt. 8 grudnia 2010 roku obroniłem na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej rozprawę habilitacyjną p.t.Poprzez bunt i pokorę. Zagadnienie cierpienia i śmierci w eschatologicznych koncepcjach myślicieli rosyjskich. Fiodorow-Bułgakow-Niesmiełow-Karsawin-Bierdiajew(recenzenci: prof. Andrzej de Lazari, prof. Grzegorz Przebinda, prof. Andrzej Ostrowski, prof. Józef Pawlak), otrzymując tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie filozofii. Na Uniwersytecie Pedagogicznym pracuję od października 2014 roku.

Jestem autorem czterech książek z zakresu filozofii (w tym trzech monografii naukowych) oraz 51 artykułów.

W okresie 1-13 wrzesień 2001 przebywałem na stażu naukowym w Sankt – Petersburgu, którego celem były kwerendy biblioteczne.

W okresie13-26 wrzesień 2004 prowadziłem wykłady z etyki biznesu na Katedrze Filozofii i Kulturologii Wydziału Ekonomicznego politechniki w Brześciu.

W latach 2006-2007  realizowałem projekt badawczy własny MNiSW nr 1 H01A 027 29, którego efektem było napisanie rozprawy habilitacyjnej.

W ramach realizacji grantu przebywałem w Moskwie w okresie 1-15 lipiec 2006 w celu dokonania kwerend bibliotecznych.

W okresie realizacji grantu uczestniczyłem w seminarium z filozofii rosyjskiej, prowadzonym w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego przez prof. Janusza Dobieszewskiego.

Posiadam liczne kontakty naukowe z naukowcami w Rosji (m.in. Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. Łomonosowa w Moskwie, Petersburski Uniwersytet Państwowy, Orłowski Uniwersytet Państwowy, Woroneżski Uniwersytet Państwowy) i na Białorusi. Moja rozprawa habilitacyjna i późniejsza książka są znane w Rosji (egzemplarze znajdują się w głównej rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Moskwie i w Bibliotece Rosyjskiej Filozofii i Kultury „Dom A.F. Łosiewa” w Moskwie). Moje książki znajdują się także w bibliotekach Sankt – Petersburga, Monachium  i Berlina.

Jestem członkiem Międzynarodowego Centrum Badań Filozofii Rosyjskiej przy Katedrze Rosyjskiej Filozofii i Kultury Państwowego Uniwersytetu w Sankt – Petersburgu.

Jestem cytowany, m.in. w:

J. Dobieszewski, Absolut i historia, Kraków 2012.

J. Krasicki, Bierdiajew i inni, Warszawa 2012.

J. Krasicki, Człowiek i Bóg w tradycji rosyjskiej, Kraków 2012.

M. Milczarek, Z martwych was wskrzesimy, Kraków 2013.

Idee w Rosji t.8, Łódź 2014

W Studia Philosophica Vralislaviensia (IV 3/2009, s. 175-179) ukazała się recenzja mojej książki p.t. Poprzez bunt i pokorę, autorstwa prof. Jana Krasickiego.

Ważniejsze konferencje, w których uczestniczyłem wygłaszając wykłady:

1. Forum mołodych politikow i issliedowatieliej Łattwii, Litwy, Pol’szy, Rossiji i Estonii, 29-30 listopad 2002, Sankt-Petersburg.

2.Granice Europy granice filozofii. Filozofia a tożsamość Rosji, 29-30 październik 2004, Kraków.

3.Międzynarodowe konferencje na politechnice w Brześciu w 2004, 2005.

4.VI Konferencja Filozofów Krajów Słowiańskich. Poznanie teoretyczne a prawda, 31 maj – 3 czerwiec 2007, Rzeszów.

5.X Mieżdunarodnyje naucznyje cztienija pamiati N.F. Fiodorowa, 21-24 listopad 2007, Moskwa ) .

6. „Festiwal Filozofii” p.t. Utopia wczoraj i dziś, 8-13 wrzesień 2008, Międzygórze.

7.XII Mieżdunarodnyje naucznyje cztienija pamiati N.F. Fiodorowa, 1-7 czerwiec 2009, Moskwa-Szack-Sasowo.

8.”Festiwal Filozofii” p.t. Filozofia: ogląd, namysł, krytyka?, 7-12 wrzesień 2009, Olsztyn.

9. XIII Mieżdunarodnyje naucznyje cztienija pamiati N.F. Fiodorowa, 8-11 grudzień 2011, Moskwa.

10.Wsierosijskaja nauczno-prakticzieskaja konferencija: Russkij kosmizm w idiejach i licach, 11-13 grudzień 2011, Orieł.

11.”Nowe ontologie”. Tradycja postneokantyzmu w Niemczech i Rosji, 10-11 styczeń 2012, Kraków.

12.IX Mieżdunarodnaja naucznaja konfierencija: Sistemnaja transformacija obszcziestwa; innowacji i tradicii, 25-26 maj 2012, Brześć.

13.Między nihilizmem a dogmatyzmem. Aleksander Hercen i konteksty, 28 wrzesień 2012, Warszawa.

14.VIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Życiodajna Śmierć – Pamięci Elizabeth Kübler-Ross, 23-26 maj 2013, Białystok.

15.Opieka nad osobami starszymi i przewlekle chorymi – jaka jest?, 23 październik 2013, Białystok.

16.Liberałowie i rewolucjoniści. Idea rosyjska w filozofii i myśli społecznej, 19-20 marca 2014, Kraków – Jerzmanowice.

17. IX Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Życiodajna Śmierć – Pamięci Elizabeth Kübler-Ross, 22-25 maj 2014, Białystok.

18.X Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Życiodajna Śmierć – Pamięci Elizabeth Kübler-Ross, 23-26 kwiecień 2015, Białystok.

19.Mieżdunarodnaja naucznaja konferencija: Utopia i eschatołogia w literaturie, iskusstwie i fiłosofskoj myśli russkogo modernizma, 24-27 czerwiec 2015, Moskwa.

20.XVI Mieżdunarodnyje naucznyje cztienija pamiati N.F. Fiodorowa, 7-11 grudzień 2016, Moskwa.

21.Piatyje mieżdunarodnyje cztienija po istorii russkoj fiłosofii „Sławianskaja ideja w istorii i sowriemiennisti: K 150-letiju Sławianskogo sjezda”, 27-29 wrzesień 2017, Sankt-Peterburg.

21.Filozofować po polsku. Źródłowość języka – uniwersalizm zagadnień, 8 maj 2018, AJD, Czestochowa.

22.Siemnadcatyj Sławianskij sobor „Urał. Prawosławije.Kultura, 16-17 maj 2019, Czelabińsk, Rosja.

Byłem członkiem komitetu organizacyjnego VIII,IX, X, oraz naukowego XIII Międzynarodowych Konferencji Naukowo – Szkoleniowych „Życiodajna Śmierć”, które odbywały się na UM w Białymstoku.

Jestem członkiem kolegium redakcyjnego publikacji Mir sławianskoj pismiennosti i kultury w Prawosławii, socio-gumanitarnom poznanii, Czelabinsk 2018.

Na Wydziale Zarządzania Politechniki Białostockiej byłem promotorem łącznie w ok. 100 magisteriach i licencjatach.Zrecenzowałem prace doktorskie mgr Aleksandry Macintosh w IF UZ oraz lek. Dariusza Kucia na Wydziale Nauk o Zdrowiu UM w Białymstoku.

Byłem promotorem pracy doktorskiej mgr Ignacego Sitnickiego  p.t. Metafilozofia wspólnej przyszłości. Teleologiczne implikacje dogmatycznego kosmizmu i transhumanistycznego ekstropizmu, obronionej w IF UW 9 maja 2017.

Przeprowadziłem egzaminy z filozofii (przedmiot dodatkowy) w przewodzie doktorskim mgr inż. Marty H. Kruk (wrzesień 2017) , mgr inż. Michała P. Chodorowskiego (lipiec 2018) i mgr inż. Andrzeja Dudzińskiego (wrzesień 2018) ,  na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej.

Jestem promotorem pracy doktorskiej, pisanej przez dr Beatę Piecychnę p.t. Izydory Dąmbskiej filozoficzna semiotyka języka (przewód doktorski otwarty w IFiS UMCS 23.05.2018).

 

Moje zainteresowania naukowe dotyczą rosyjskiej filozofii religijnej, którą zajmuję się 30 lat. W szczególności prowadzę badania rosyjskiego egzystencjalizmu, rosyjskiej immortologii i eschatologii. Mój program filozoficzny streszcza się w formule: „filozofia=tanatologia=immortologia=eschatologia”.


ZAJĘCIA DYDAKTYCZNE PROWADZONE W OSTATNICH LATACH
:
historia filozofii, problemy współczesnej kultury, etyka w biznesie, globalne problemy cywilizacji, filozofia z elementami kulturoznawstwa, kulturoznawstwo, etyka zawodu nauczyciela


PUBLIKACJE NAUKOWE
:

Przed doktoratem:

Artykuły:

1.Mikołaj Bierdiajew – prawosławny myśliciel, Tygodnik Podlaski, nr 24.

2.LewSzestow – Pascal prawosławia, Tygodnik Podlaski, nr 46.

3.Mikołaj Bierdiajew – pesymizm i nadzieja prawosławnego egzystencjalizmu, Akcent, nr3/1987.

4.Niezwykłe poglądy religijne Nikołaja Fiodorowa, Tygodnik Podlaski, nr 6/1988.

5.Egzystencjalizm Bierdiajewa, Aletheia, nr 2-3/1988.

6.Dokument sołowieckiej tragedii, Tygodnik Podlaski, nr 6/1989.

7.Lew Szestow – prorok i buntownik – w 50 rocznicę śmierci, Colloquia Communia, nr 2(43)/1989.

8.Podparyskie spotkania .Myśliciel poszukujący Boga, Tygodnik Podlaski, nr 3/1990.

9.Uszanować cud przyrody, Przegląd Prawosławny, nr 8/1992.

 

II.Przed habilitacją:

Książki:

1.Absurd – rozum – egzystencjalizm w filozofii Lwa Szestowa, Kraków 2000, s.280.

2.Ćwiczenia z pokory, Białystok 2004, s.150.

3.Poprzez bunt i pokorę. Zagadnienie cierpienia i śmierci w eschatologicznych koncepcjach myślicieli rosyjskich. Fiodorow-Bułgakow-Niesmiełow-Karsawin-Bierdiajew, Białystok 2008. s.366.

Artykuły:

1.Agonia jako kategoria filozoficzna, [w:] Colloquia Communia 2(69), Lublin 1999.

2.Tożsamość odrzuconych – krzyk jako świadectwo absurdu, [w:] j.w.

3.Wschodnie pogranicze Polski w obliczu nowej mentalności kulturowej, [w]: Białostocczyzna 3/1999, Białystok 1999.

4.Świadomość proekologiczna jako wyzwanie człowieka w XXI wieku, [w:] pod red. Anny Chmielak, Wybrane problemy kształtowania infrastruktury rozwoju zrównoważonego,  Białystok 2001.

5.Polacy i Rosjanie – wspólnota słowiańskiego losu, [w:] zb., Rossija i Pol’sza: most w XXI wiek, Sankt – Peterburg 2002/

6.Filozofia rosyjska w ocenie współczesnego Polaka, [w:] zb., Rossija – Bałtija – Polsza: most w XXI wiek, Sankt Peterburg 2003

7.Metafizyka małych miast, [w:] pod. red. Mariusza Zemło, Małe Miasta. Między tradycją a wyzwaniem przyszłości,  Supraśl 2002.

8.Małe miasta w dobie cywilizacji konsumpcyjnej, [w:] pod red. Mariusza Zemło, Małe Miasta. Przestrzenie, Supraśl 2003.

9.Typ osobowy mieszkańców małych miast, [w:] pod red. Mariusza Zemło, Małe Miasta. Kultura i oświata,  Supraśl 2004.

10.Globalizacja jako przejaw zachodniej cywilizacji wobec świadomości słowiańskiej, [w:] pod red. Ja. S. Jaskevič, Sławianskija krainy u epochu glabalizacii, Brest 2004.

11.O duchu rosyjskiej filozofii, [w:] pod red. H. Jakuszko, J.Mizińska,  Duch Filozofii. Lubelskie odczyty filozoficzne, Lublin 2004.

12.Filozofia społeczna Mikołaja Bierdiajewa a realia współczesnej demokracji, [w:] pod red. Zofii Tomczonek, Tadeusza W. Popławskiego, Kulturowe i ekonomiczne aspekty procesów transformacji w Europie Środkowo – Wschodniej, Białystok 2005.

13.Kultura jako istotny czynnik integracji sąsiednich narodów słowiańskich, [w:] pod red. Â. S. Âskevič, Sławianskije strany w usłowiach sistemnoj transformacii i ewropejskoj integracii, Brest 2005.

14.Eschatocentryzm. Wskrzeszenie zmarłych przodków według Mikołaja Fiodorowa – naukowa fantastyka czy imperatyw wiary?,[w:] Idea XVII, Białystok 2005.

15.Wskrzeszenie zmarłych przodków czy wieczny powrót? Nikołaj Fiodorow jako krytyk poglądów Fryderyka Nietzschego,[w:] pod red. Janusza Dobieszewskiego, Wokół Szestowa i Fiodorowa. Almanach myśli rosyjskiej,  Warszawa 2007.

16.Problematyka cierpienia w rosyjskiej filozofii, [w:] pod red. Włodzimierza Rydzewskiego i Leszka Augustyna Granice Europy – granice filozofii. Filozofia a tożsamość Rosji, Kraków 2007.

17.Aktualność filozoficzno – religijnych koncepcji Mikołaja Fiodorowa w zglobalizowanym świecie, [w:] pod red. Zofia Tomczonek, Filozoficzno-kulturowe i prawno-gospodarcze aspekty procesów integracyjnych w Europie Środkowo-Wschodniej, Białystok 2007.

 

III. Po habilitacji:

Książki:

1.Rosyjska immortologia. Śmierć i nieśmiertelność w poglądach myślicieli XVIII-XX w., Białystok-Kraków 2016, s.345.

Artykuły:

1.Fiłosofija obszcziego dieła” N.F.Fiodorowa protiw sowriemiennogo krizisa ciennostiej, [w:] zb., „Służitel ducha wiecznoj pamiati” Nikolaj Fiodorowicz Fiodorow (k 180-letiju so dnia rożdienija), Sbornik naucznych statiej, cz. I, Moskwa 2010, s.31-38.

2.Tradycyjne wartości religijne a współczesne procesy globalizacji,[w:] pod red. I.I. Akinczyc, Sistemnaja transformacija obszcziestwa: innowacii i tradicii, nr 9 , Briest 2012, s.253-255.

3.Recepcja twórczości Lwa Szestowa w Polsce, [w:] pod red. L. Kiejzik, J.Uglik, Polskie badania filozofii rosyjskiej. Przewodnik po literaturze, część druga, Warszawa 2012, s.183-193.

4.Prorocziestwo w tworcziestwie i żizni Nikolaja Fiodorowa, [w:] pod red. A.G. Gaczewa, Fiłosof  kosmiczieskoj ery: 2011- God rossijskoj kosmonawtiki. Sbornik pamiati N.F.Fiodorowa, Sasowo 2011, s.53-60.

5.Profetyczny wymiar rosyjskiej filozofii religijnej, [w:] Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, vol. XXXVII,2; sectio I, Warszawa 2012, s.99-108.

6.O etycznych podstawach kształtowania się postaw patriotycznych, [w:] pod red. M. Zemło, Małe miasta. Tradycje narodowowyzwoleńcze, Lublin-Supraśl 2013, s.445-451.

7.Freedom in the light of suffering, dying, and death, [w:] pod red. E.Krajewska – Kułak, A. Guzowski, J. Lewko. Death education – the importance of medical care,  Białystok 2013, s. 67-76.

8.Antropologia choroby [w:] pod red. E. Krajewska – Kułak, W. Kułak, C. R. Łukaszuk, W drodze do brzegu życia t. XI, Białystok 2013, s. 25-34.

9.Filozoficzne spojrzenie na starość [w:] pod red. E Krajewska – Kułak, W. Kułak, C. R. Łukaszuk, W drodze do brzegu życia t. XI, Białystok 2013, s. 775 -785.

10.Buntowniczy charakter myśli Lwa Szestowa [w:] Studia Philosophica Wratislaviensia, vol.VIII, fasc.3(2013), Wrocław 2013, s. 83-92 .

11.Starość a rezygnacja. Bilans zmęczenia [w:] red. A. Janicka, E. Wesołowska, G. Kowalski, Doświadczenie egzystencjalne – temat literacki – metafora kultury, Seria I: Rozpoznania, Białystok 2013, s.271-276.

12.Psychologiczno – biograficzne studium przypadku : los zesłańców z lutego 1940 roku z Grodna do Kazachstanu na przykładzie rodziny Sawickich, [w:] pod red. J. Ławski, S. Trzeciakowska, Ł. Zabielski, Sybir. Wysiedlenia – losy – świadectwa, Białystok 2013, s.211-227.

13.Hasła: Bławatska, Rerich, Egzystencjalizm w Rosji, [w:] pod red. J. Dobieszewski, Idee w Rosji. Leksykon polsko-rosyjsko-angielski, tom 8, Łódź 2014, s. 58-61; 358-361; 564-579.

14. Młodość w zwierciadle starości i starość w zwierciadle młodości [w:] pod red. E. Krajewska – Kułak, W. Kułak, W drodze do brzegu życia, t. XII, Białystok 2014, s. 615 – 624.

15.Refleksja o śmierci w świecie sukcesu [w:] pod red. E. Krajewska – Kułak, W. Kułak, W drodze do brzegu życia, t. XIII, Białystok 2015, s. 91-99.

16.Nauka  jako ułomna forma religii – o wyższości zasady romantycznej nad pozytywistyczno-naukową [w:] pod red . J. Ławski, A. Janicka, Ł. Zabielski, Piękno Juliusza Słowackiego, t.3 Metamorphosis, Białystok 2015, s.55-65.

17.Filozoficzny sens wygnania [w:] pod red. A. Głowacki, Sybir. Doświadczenia – Pamięć, Białystok 2015, s.13-21.

18.Posłowie [w:] B.Rudawiec, H.Łupinowicz, Rzuceni w stepy Kazachstanu, Gliwice 2015, s.101-103.

19.Zagadki i labirynty tożsamości.Spojrzenie filozoficzne [w:] pod red. M.Zemło, Małe miasta.Tożsamość, Lublin-Supraśl 2015, s.537-549.

20. Myszlenije eschatołogiczieskoje i myszlenije utopiczeskoje [w:] pod red. S. Bogdanowa, A. Gaczewa, Utopija i eschatołogia w kulturie russkogo modernizma, Moskwa 2016, s.92-105.

21.Pojęcie Boga w filozofii Konstantego E. Ciołkowskiego, [w:] Studia Philosophica Wratislaviensia, vol.XI, fasc.4(2016), Wrocław 2016, s. 97-105.

22.Konflikt – rozdarcie – śmierć. Myśl rosyjska o bólu i cierpieniu: Bierdiajew, Iljin, Fiodorow, [w:] Ethos, nr 4(120), Lublin 2017, s.49-64.

23.Czto znaczit byt slawianinom w sowriemiennym mirie? K probliemie slawianskoj identicznosti, [w:] Fiłosofskij Polilog, nr 2, Sankt-Peterburg 2017, s.7-16.

24.Nikolaj Fiodorow kak obraziec cziełowieka, fiłosofa, christianina, [w:] pod red. A.Gaczewa, Moskowskij Sokrat Nikołaj Fiodorowicz Fiodorow. Sbornik naucznych statiej, Moskwa 2018, s.9-16.

25.Immortołogija Waleriana Murawiowa: biessmiertije czieriez owładienije wriemieniem, [w:] pod red. A.Gaczewa, Moskowskij Sokrat Nikołaj Fiodorowicz Fiodorow. Sbornik naucznych statiej, Moskwa 2018, s.416-423.

26.Grzech wiedzy i próba wolności. Pojęcie Upadku w religijno-filozoficznych koncepcjach Lwa Szestowa i Mikołaja Bierdiajewa, [w:] Ethos, nr 4(124), Lublin 2018, s.95-110.

27. Ciennosti kultury i prawosławnoj duchownosti Rossiji iz polskoj perspiektiwy, [w:]  zb. , Mir sławianskoj pismiennosti i kultury w prawosławii, socjogumanitarnom poznanii, Czelabinsk 2019, s.18-28.

 

 

Recenzje

Recenzja wydawnicza pracy: red. R.Dobrowolski, M.Zemło, Dziedzictwo unii brzeskiej, Lublin-Supraśl 2012.

Recenzja wydawnicza pracy: red. M.Zemło, R.Dobrowolski, Powstanie 1863. Podlaskie epizody, Supraśl 2014.

Recenzja pracy doktorskiej A. Macintosh, Szestowa poszukiwania pewności, Instytut Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2014.

Recenzja wydawnicza pracy: red.R.Brzostowski, M.Zemło, Ryszard Siwiec. Pro memoria, Tarnów – Dębica 2015.

Recenzja wydawnicza pracy: B.Czardybon, Problem wiedzy w rosyjskim projekcie neokantowskim dla Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.

Recenzja naukowa pracy: red. E.Krajewska-Kułak, A.Guzowski, Pacjent odmienny kulturowo, Poznań 2015.

Recenzja wydawnicza książki: Gotthilf Heinrich von Schubert, Nocna strona przyrodoznawstwa, przeł. Krystyna Krzemień-Ojak, Białystok 2015.

Recenzja pracy doktorskiej D. Kucia, Medyczne i etyczne aspekty decyzji o zaniechaniu uporczywej terapii u dzieci z chorobami prowadzącymi do przedwczesnej śmierci w Białostockim Hospicjum dla Dzieci, Wydział Nauk o Zdrowiu UM w Białymstoku, 2016. 

Recenzja wydawnicza monografii: red. E. Krajewska-Kułak, A. Guzowski, G. Bejda, Kultura śmierci, kultura umierania, t. 1-4, Białystok 2016.

Recenzja wydawnicza monografii: red. E. Krajewska-Kułak, K. Kowalczuk, A. Kułak-Bejda, A. Guzowski, W. Kułak, Różne barwy przemocyt.1-3, Białystok 2016.

Recenzja wydawnicza książki: M. Zemło, Pod supraskim niebem, Supraśl 2017.

Recenzent artykułów: Rocznik Lubuski t.44, cz.2, Zielona Góra 2018.

 

INNE ZAINTERESOWANIA I PASJE POZANAUKOWE:

radioelektronika, alternatywne źródła energii,  pływanie