Projekty badawcze

Cyfrowe praktyki i strategie upowszechniania i odbioru dziedzictwa kulturowego w latach 2004-2014 (Projekt realizowany przez Małopolski Instytut Kultury we współpracy z IFiS)
Kierownik: dr Mariusz Dzięglewski
Zespół badawczy: dr hab. prof. UP Jadwiga Mazur, dr Anna Fiń, dr Aldona Guzik, dr Marta Juza
Zarys projektu: Głównym celem projektu jest sformułowanie rekomendacji dla instytucji kultury, animatorów i twórców społecznych archiwów w zakresie upowszechniania dziedzictwa kulturowego w postaci cyfrowej na drodze krytycznej analizy procesu przemian sposobów udostępniania i odbioru zdigitalizowanych zasobów w latach 2004-2014. Opracowanie takich rekomendacji jest niezbędne aby zasoby kulturowe stały się dostępne szerokiej i zróżnicowanej publiczności a sposób ich upowszechniania dostosowany do faktycznych oczekiwań i codziennych praktyk odbiorców korzystających z nowych technologii. Ostatnie dziesięciolecie cechuje się niezwykle dynamicznym rozwojem nowych technologii cyfrowych, które wpływają w sposób pośredni i bezpośredni na kształtowanie się nowych wzorów zachowania, nawyków, wartości i postaw względem dziedzictwa kulturowego. Zmiany te dotyczą praktyk w obszarze edukacji, komunikowania, sposobów użytkowania technologii cyfrowej oraz jej znaczenia w codziennym życiu. Główne pytanie badawcze w niniejszym projekcie brzmi:
Jak przebiegał proces przemian codziennych praktyk i strategii udostępniania i odbioru zdigitalizowanych elementów dziedzictwa kulturowego w latach 2004-2014 w Polsce? Próba odpowiedzi na główne pytanie badawcze nie jest możliwa bez wnikliwej analizy zmieniających się w czasie codziennych praktyk twórców repozytoriów i ich użytkowników. Ponadto, proces tych przemian należy osadzić w szerszym kontekście zmian globalizacyjnych, ekonomicznych, polityk kulturalnych (na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym) oraz oddolnej społecznej aktywności jednostek i grup. Tak szeroko zakrojone wielowymiarowe badania pozwolą w rezultacie na wskazanie głównych trendów w upowszechnianiu i odbiorze zasobów dziedzictwa kulturowego w sieci w okresie ostatnich dziesięciu lat oraz sformułowanie rekomendacji w zakresie upowszechniania zasobów dla polskich instytucji kultury i animatorów społeczności lokalnych.
Okres realizacji: 2014-2017
Źródło finansowania: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (program ‘Obserwatorium Kultury), Małopolski Instytut Kultury
Kwota finansowania: 155 000 zł
Strona www:

 

Rekrutacja i skład społeczno-demograficzny regionalnych elit samorządowych w latach 1998-2014
Kierownik: dr Tatiana Majcherkiewicz
Zarys projektu: Celem przedstawianego projektu badawczego będzie analiza sposobów rekrutacji i składu regionalnych elit samorządowych w latach 1998–2012. Po pierwsze, weryfikowane będzie twierdzenie, że rekrutacja do samorządowej elity wojewódzkiej w początkowym okresie odbywała się w oparciu o dwie ścieżki – samorządową (wcześniejsza aktywność w samorządzie lokalnym, w tym często sprawowanie urzędu prezydenta/burmistrza) i partyjną (np. zajmowanie stanowiska posła, wojewody). Główna hipoteza badawcza zakłada, że w procesie rekrutacji następuje stopniowo centralizacja powodująca, że działalność partyjna staje się głównym czynnikiem decydującym o składzie elit regionalnych (gateekeper). Zakłada się, ze rozejście się ścieżek karier samorządowej i partyjnej nastąpiło w 2002 roku po wprowadzeniu bezpośrednich wyborów prezydentów/burmistrzów. Centralizacja rekrutacji do elity regionalnej przejawiać się będzie też w odtwarzaniu w województwach koalicji rządowych, przy coraz większym ograniczeniu na szczeblu regionu możliwości wyboru koalicjanta. Drugie pytanie badawcze dotyczyć będzie charakterystyki społeczno-demograficznej elit
regionalnych. Weryfikowana będzie hipoteza dotycząca wymiany lub odwrotnie – reprodukcji elit. Podczas badania ich składu uwzględnione zostaną takie cechy jak: wiek, płeć, poziom wykształcenia (w tym także posiadanie stopnia naukowego) oraz zawód. Zwrócona zostanie szczególna uwaga na wcześniejsze doświadczenie zawodowe w administracji i przebieg kariery politycznej.
Okres realizacji: 2014-2016
Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki (OPUS 5)
Kwota finansowania: 47 021 zł

 

Analiza logicznych i matematycznych założeń w traktatach Piero della Francesca
Kierownik: dr hab. prof. UP Ryszard Mirek
Zarys projektu: Celem badań jest przeprowadzenie analizy wnioskowań użytych w traktach Piero della Francesca, a mianowicie w De Prospectiva Pingendi, Trattato D’abaco i w Libellus De Quinque Corporibus Regularibus, oraz wykazanie, że metody te nie tylko pokrywają się ze schematami wnioskowań użytymi w Elementach Euklidesa, lecz są w pewnych aspektach ich rozwinięciem. W tym celu można posłużyć się aparaturą formalną wykorzystaną w systemach logicznych, przeznaczonych do analizy wnioskowań w Elementach Euklidesa. Kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje interpretacja diagramów użytych w tego typu wnioskowaniach. Diagramy bowiem można interpretować jako obiekty geometryczne albo jako obiekty topologiczne. W pracy badawczej zostanie wykorzystany system logicznych diagramów zapoczątkowany pracami Ch.S. Peirce’a i J. Venna.
Nie mniej ważnym celem badań jest tłumaczenie i krytyczna analiza traktatu De Prospectiva Pingendi, który w przeciwieństwie do dzieła Leona Battisty Albertiego Della Pittura (De Pictura), zawiera zaawansowane zadania z pogranicza geometrii i perspektywy, stanowiące rozwinięcie teorii Euklidesa.
Przedmiotem tłumaczenia będzie dzieło włoskie, a jego wersja łacińska napisana przez Matteo dla Borgo i wydana przez della Francesca, będzie mieć walor pomocniczy.
Okres realizacji: 2013-2016
Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki (OPUS 4)
Kwota finansowania: 122 200 zł

 

Wpływ fideizmu kalwińskiego na powstanie i rozwój racjonalnej teologii naturalnej u wybranych myślicieli angielskich XVII i XVIII wieku
Kierownik: dr hab. prof. UP Antoni Szwed
Zarys projektu: Celem projektu jest udowodnienie istotnego wpływu protestantyzmu na rozwój teologii naturalnej w deizmie na przełomie XVII i XVIII wieku w Anglii i Szkocji. Chodzi tu zarówno o purytanizm (kalwinizm) jak i anglikanizm. Nie jest to wpływ bezpośredni, lecz pozostającyw odwrotnym kierunku (à rebours) do religijnych zamierzeń tych wyznań. Purytanizm charakteryzował się skrajnym fideizmem.Opierał się przekonaniu, że rozum ludzki niezdolny jest do uzyskania o własnych siłach istotnych prawd ważnych dla życia ludzkiego (zbawienie wieczne). Wedle twórców Reformacji samodzielnie myśląca jednostka winna się ograniczyć do gruntownej znajomości Pisma Świętego. Wiedza świecka jest niepotrzebna. Nie jest także kompatybilna z treściami religijnymi. Widać to w braku związku między protestanckimi teologiami a powstającymi, głównie w XVII wieku systemami metafizycznymi.vChcemy wykazać, że taka ściśle konfesyjna postawa religijna uniemożliwiała dialog z innymi wyznaniami i prowadziła do konfliktów polityczno-religijnych. Fideizm był dogmatycznym fundamentalizmem. Hamował postęp naukowy i kulturalny, przekreślał wolność sumienia, wolność słowa i rozwój nowożytnej demokracji. W tym celu należało podjęto wysiłek (deiści angielscy) ustanowienia kryteriów racjonalnej wierzeń religijnych. W szczególności dążono do odrzucenia tajemnicychrześcijaństwa i zastąpienia go teologią naturalną. Chcemy przebadać pisma reprezentatywnych deistów angielskich takich jak: Charles Blount, John Toland, Matthew Tindal,Henry Bolingbroke, Thomas Woolston, Thomas Hubb, Anthony Collins, Samuel Clarke, Issac Newton, John Locke. Przedmiotem analiz będą relacje między chrześcijańskim Objawieniem zawartym Biblii a wiedzą osiąganą rozumem. Skupimy także uwagę na stopniowym przechodzeniu od teologii chrześcijańskiej do różnych ujęć teologii naturalnej i teologii racjonalnej, oraz związanych z nimi filozofii człowieka.
Okres realizacji: 2012-2014
Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki (konkurs OPUS 4)
Kwota finansowania: 77 610 zł

 

Zenon z Elei. Fragmenty, przekład, komentarz filologiczny, filozoficzny i matematyczny
Kierownik: dr hab. prof. UP Kazimierz Mrówka
Zarys projektu: Niniejszy projekt ma na celu przygotowanie do wydania zachowanych starożytnych fragmentów dzieła Zenona z Elei.W Księdze Suda (Diels-Kranz 29 A 2) podana jest lista dzieł Zenona z Elei, jednak z całą pewnością nie jest ona prawdziwa. Wprojekcie przyjmuje się hipotezę istnienia jednego dzieła filozofa z Elei, o którym Platon mówi w Parmenidesie (127d-128a).Zostaną podane argumenty przemawiające na rzecz tezy, że sformułowane przez Zenona paradoksy ruchu mogły występować w tym samym dziele, co antynomie wielości i że łączy je silny związek. Zostanie wykazane, że podana przez Platona informacja ojednym traktacie oraz jego zawartości (Parmenides, 127d-128a) jest najbardziej wiarygodną hipotezą dotyczącą dzieła Zenona z Elei. Publikacja będzie miała charakter wydania krytycznego, czyli do greckich fragmentów dołączony zostanie aparat krytyczny. W zasadniczym aparacie krytycznym, zgodnie z regułą, podani zostaną autorzy nowożytni, którzy dokonali emendacji tradycji rękopiśmiennej, to znaczy zaproponowali poprawki, uzupełnienia lub usunięcia. Dodatko.wo, w przypisach lub komentarzu podani będą również ci autorzy nowożytni, którzy przyjęli daną lekcję. Pozwoli to sporządzić (ograniczoną do znanych uczestnikom języków: angielskiego, francuskiego, niemieckiego, polskiego, włoskiego i rosyjskiego) dążącą do ideału kompletności listęważnych autorów i grup autorów oraz ukaże przejrzyście ich wybór danej lekcji jako determinujący hermeneutykę danego fragmentu.
Okres realizacji: 2013-2015
Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki (konkurs OPUS 4)
Kwota finansowania: 297 800 zł